Turbonun Tarihçesi

Turbo teknolojisi her ne kadar son 5 yıl içerisinde yaygınlaşmış ve birçok kişi tarafından bilinir hale gelsede aslında tarihi nerede...


Turbo teknolojisi her ne kadar son 5 yıl içerisinde yaygınlaşmış ve birçok kişi tarafından bilinir hale gelsede aslında tarihi neredeyse otomobiller kadar eskidir. 

Turbo nedir? Nasıl çalışır?

İlk turbo örneği olan tasarım, 1885 yılında Mercedes markasının yaratıcılarından Gottlieb Daimler tarafından bir dişli pompa yardımıyla motora hava basan tasarım ile gerçekleştirilmiştir.  Daha sonra İsviçreli makina mühendisi Alfred Büchi 1905 yılında ekzoz gazları ile harekete geçen ve silindirler içerisine hava basan tasarımı ile patent almıştır ve bu patent günümüz turbo teknolojisinin temelini oluşturmuştur. 

Sırasıyla Gottlieb Daimler, Alfred Büchi ve ilk turbo tasarımı
Daha sonra yaygınlaşmaya başlayan turbo teknolojisi, 1. ve 2.Dünya savaşlarında Fransız, Alman ve Amerikan orduları tarafından daha çok uçaklar, gemi motorları ve lokomotif motorlarına entegre edilerek kullanıldı. Özellikle 2.Dünya Savaşı sırasında Amerikan hava kuvvetlerinde ciddi sayıda savaş uçağı turbo teknolojisine sahipti. 

2.Dünya Savaşı'nda kullanılmış olan bazı turbo motorlu uçaklar. Sırasıyla B17, B24, P38, P47
turbo motorlu bir Alman 2.Dünya Savaşı Uçağı, Focke-Wulf Fw-190
Turbonun otomobil motorlarında kullanılmaya başlanması ise 1960’lı yılların başlarında General Motors (GM) markaları ile (Chevrolet, Oldsmobile) gerçekleşmiştir. Ancak dayanıklılık sorunları nedeniyle başarısız bir başlangıç yaşanmıştır ve üretimden kaldırılmıştır.
Turbo motorlu başarısız bir deneme,  Chevrolet Corvair Monza
Daha sonra 1970’li yıllarda ticari dizel araçlarda kullanılmaya başlanan turbo teknolojisi, toplu taşıma ve taşımacılık sektöründe yaygınlaştı. Ayrıca yarış arabalarında da kullanılıyordu. Turbo, dizel motora sahip binek otomobillerde ilk olarak 1978 yılında kullanılmaya başlandı ve ilk örneği ise Mercedes 300SD modeliydi. Ayrıca Porsche, 911 modeline de 70'lerin ortasında turboyu entegre etmiştir. 

Turbo motor ile kompresörlü motor arasındaki farklar nelerdir?

Turbo motorlu bir Porsche 936 yarış arabası

İlk turbo dizel motorlu binek otomobil, 1978 Mercedes 300SD

1980'li yıllarda ise turbo kendini umulmadık bazı otomobillerde gösterdi. Bunlardan bazıları Renault 5 Turbo, Lancia Delta Integrale, Peugeot 205 T16, Saab 900 Turbo gibi modellerdi. Üretimleri itibariyle serilerinin en üstlerinde yer alan bu turbo modeller 80'lerin spor karakterli hatchback otomobilleriydi. Aslında günümüz otomobillerinin turbo motorlu olacağını gösterir nitelikteki modeller birçok kişi tarafından ilgiyle karşılanmıştı.


Renault 5 Turbo
Lancia Delta Integrale
Peugeot 205 T16
Saab 900 Turbo
90'lara gelindiğinde ise ralli parkurlarında sıklıkla kullanılan turbo destekli motorlar ralli otomobillerinin cadde versiyonlarında görülmeye başlandı. Bu modellerin en ünlüleri Subaru Impreza WRX ve STi modelleri ile Mitsubishi Lancer Evo modeliydi. Günümüzde de hem eski hemde güncel modelleri ile populer olan bu otomobiller kendilerinden kat kat pahalı olan egzotik spor otomobillerinin performanslarını büyük turboya sahip motorları ile verebiliyorlardı.


1992 Subaru Impreza WRX

1992 Mitsubishi Lancer Evolution
2000'li yıllara gelindiğinde ise turbo, daha çok dizel motorlarda ciddi bir şekilde yaygınlaşmaya başladı. Bu yaygınlaşmanın esas nedeni ise turbo dizel motora sahip otomobillerin performansları ve düşük yakıt tüketimleriyle benzinli motorlardan daha iyi hale gelmesiydi. Özellikle ülkemizde akaryakıt fiyatlarının yüksekliği nedeniyle turbo dizel motorlu otomobiller çok ciddi satış rakamlarına ulaştı. 


Ancak üreticiler son 10 yıl içerisinde Alman VW markasının önderliğinde turboyu küçük hacimli benzinli motorlara da entegre etmeye başladılar. Bu entegrasyonla ortaya çıkan düşük yakıt tüketimi, yüksek performans ve düşük emisyon değerleri benzinli motorları tekrar populer hale getirmeye başladı. Bu sayede 10 sene öncesinin 2.0lt benzinli motorunun gücü ve performansı çok daha düşük yakıt tüketimleri ile 1.4lt motorlardan alınabiliyor. Bu hacim küçültme ile beraber turbo kullanımı işlemine "down-sizing" denilmektedir. Günümüz teknolojisinin gidişine bakılırsa önümüzdeki 10 yıl içerisinde 1lt hacminde 2 yada 3 adet turbo beslemeli 150-200Hp güce sahip ve 100km'de ortalama 4lt tüketen otomobiller görmek sürpriz olmayacak.

BMW yakın bir zamanda 4 turboya sahip 3.0 litre hacminde 6 silindirli bir motor üzerinde çalıştığını açıkladı. Bu motorun 400hp üzerinde bir güce sahip olacağı tahmin ediliyor.

İlgili Konular

turbonun tarihçesi 4319199824346301631

Sosyal Medya

Arama

Facebook

item