Türkiye’de Otomobiller Neden Pahalı?

Ülkemizde 2015 sonu itibariyle TÜİK verilerine göre yaklaşık olarak 20 milyon araç trafikte dolaşıyor. Bunların
yaklaşık 11 milyonu otomobil. Her gün gözlemleyebileceğimiz gibi bunların da
çok büyük çoğunluğu yepyeni hatta lüks otomobiller. Artık eskiden olduğu gibi
eskimiş, yaşı geçmiş döküntü otomobil görmek çok zor. Bunun yanında trafik
artık sadece büyük şehirlerin bir sorunu olmaktan çıkmış durumda. Her geçen gün
trafiğe eklenen otomobil sayısı da artış gösteriyor.

Otomotiv Distribütörleri Derneği verilerine göre, 2015 yılında, 2014 yılına göre
otomobil satışı %23,54 oranında artış göstermiş. Peki, nasıl oluyor da bu kadar
çok otomobil satın alabiliyoruz? Gelirimiz mi arttı? Yoksa otomobil fiyatları
mı çok uygun?
Bu yazının konusu otomobil fiyatları olduğu için gelir
konusuna değinmeyeceğiz. Gelir konusunda bu linkten
bilgi edinebilirsiniz. Biz otomobil fiyatlarına bakalım.
Öncelikle şunu söylemek gerekir ki, daha önceki yazımızda
akaryakıt fiyatının oluşumunda büyük rol oynayan ÖTV ve KDV burada da karşımıza
çıkıyor.

Bilindiği üzere hem ÖTV hem de KDV harcamalar üzerinden
alınan vergilerdir. Vergiler gücünü kanunlardan aldıkları için bu iki vergi
için ayrı ayrı kanunlar düzenlenmiş ve bu kanunlar içerisinde verginin hangi
mal ve hizmetler üzerinden alınacağı kanunda yer alan listelerle
belirlenmiştir. Yani sıfır kilometre bir otomobil aldığınızda 3065 sayılı KDV
kanununa göre ödemeniz gereken KDV oranı %18’dir. ÖTV ye baktığımızda ise durum
bundan biraz daha farklıdır. 4760 sayılı ÖTV kanununda vergi oranları motor
silindir hacmine göre ayrıştırılmış ve ortaya şöyle bir tablo ortaya çıkmıştır.
Motor
silindir hacmi 1600 cm3’ü geçmeyenler
%45
Motor
silindir hacmi 1600 cm3’ü geçen fakat 2000 cm3’ü
geçmeyenler 
%90
Motor
silindir hacmi 2000 cm3’ü geçenler 
%145
Bu tablodan anlaşılacağı üzere, alacağınız sıfır kilometre
aracın motor silindir hacmi 1600cc’den küçükse aracın fiyatının %45’i kadar ÖTV
ödeyeceksiniz. Aracın motor silindir hacmi 2000cc’den büyükse aracın fiyatının
%145’i kadar ÖTV ödeyeceksiniz.
Peki, KDV ne zaman ekleniyor?

KDV ise sıfır kilometre aracınızın fiyatı üzerine,
aracınızın motor silindir hacmine göre ÖTV hesaplanıp eklendikten sonra ortaya
çıkan fiyatın üzerinden hesaplanıp ekleniyor. Yani akaryakıt fiyatında
karşımıza çıkan “verginin vergisini alma” durumu burada da söz konusu. Hemen bu
durumu BMW’nin (Borusan Oto) 2016 yılı için yayınlamış olduğu fiyat listesinden
örnek vererek gösterelim.
Model
cc
Vergisiz
(Euro)
ÖTV
(Euro)
KDV
(Euro)
Tescil
(Euro)
Anahtar
Teslim (Euro)
BMW 116d
1496
21.200
9.540
5.533
650
36.923
BMW 320d
1995
25.800
23.220
8.824
937
58.781
BMW M4
2979
58.650
85.043
25.865
1.426
170.984
Tablodan görebileceğimiz gibi ilk araç silindir hacmi
1600cc’nin altında kalan bir hatchback otomobil. Bu modelin vergisiz fiyatı
21.200 Euro iken ÖTV, KDV ve tescil masrafları eklendiğinde anahtar teslim
fiyatı 36.923 Euro’ya çıkıyor.

İkinci araç 1600cc’nin üstünde ancak 2000cc’nin
altında sedan ve orta büyüklükte bir otomobil. Vergisiz fiyatı 25.800 Euro
iken, ÖTV, KDV ve tescil masrafları eklendiğinde fiyat 58.781 Euro’ya çıkıyor.

Üçüncü araç motor hacmi yüksek bir spor otomobil. Vergisiz fiyatı 58.650 Euro
iken, ÖTV, KDV ve tescil masrafları eklendiğinde fiyatı 170.984 Euro’ya
çıkıyor. İlk otomobilde vergisiz fiyatla vergili fiyat arasında iki kata yakın
bir fark varken son otomobilde başlangıçta elimizdeki vergisiz fiyatın üç
katına yakın bir fiyat farkı bulunuyor. Yani bir bakıma tek bir otomobil almak
için üç otomobil parası ödüyorsunuz.

Sonuç olarak biraz incelediğimizde otomobil fiyatları çok
pahalı olmasa da (başlangıçta), vergilerin etkisiyle pahalı hale geliyor.
Seçtiğimiz markanın ürettiği otomobillerin pahalı olduğunu düşünebilirsiniz.
Ancak daha ucuz modellere baksanız dahi ödeyeceğiniz fiyat, vergiler
dolayısıyla yine o modellerin vergisiz fiyatının 2-3 katına çıkacak. Yani şunu
söylemek yanlış olmaz. Türkiye’de otomobil fiyatları, fiyatların üzerine
bindirilen vergiler sebebiyle pahalı. 
Ancak buna rağmen, yazının başında da
söylediğimiz gibi trafiğe kayıtlı araç sayısı her geçen gün artmaya devam
ediyor. Bana kalırsa bunun en büyük sebebi bankacılık sisteminin sağlamış
olduğu uygun krediler, bol likidite ve ödeme seçenekleriydi. Ancak faizlerin
artmaya başladığı bir konjonktürde, bunun artık böyle devam etmeyeceğini görmek
çok da zor değil.
Konuk Yazar 
Araş. Gör. Tunç İnce
Sakarya Üniversitesi Maliye Bölümü
Facebook Comments