Understeer (Önden kayma) nedir? Nasıl engellenir?

Bir çok insan için yollarda olabilecek en korkutucu durumlardan birisi aracın virajda kayarak kontrolden çıkmasıdır. Özellikle şehir için...

Bir çok insan için yollarda olabilecek en korkutucu durumlardan birisi aracın virajda kayarak kontrolden çıkmasıdır. Özellikle şehir içinde gerçekleşecek bir kontrol kaybı başka araçlara, yayalara, yakınlardaki diğer araç ve objelere sert bir çarpma ile sonuçlanabilir. Bunun sonucu olarak da yaralanmalar hatta can kayıpları meydana gelebilir. Ancak soğukkanlı olup kayma hareketinin mantığı anlaşılabilirse doğru tepki ile durum kurtarabilir veya etkisini azaltılabilir.

Önden kayma (Understeer) ve Arkadan kayma (Oversteer) olarak 2 tip mevcuttur. Bugün önden kaymayı yani Understeer konusunu detaylı bir şekilde izah etmeye çalışacağız.


Önden kayma (Understeer) nedir?

Aracın arka tekerlekleri zemine tutunmaya devam ederken ön tekerlekler kaymaya başlar. Kaymanın sonucu olarak direksiyon döndürülse bile araç viraj içine doğru dönmez veya az döner. Bu nedenle de düz gitme eğiliminde olur. Sonuçta araç sürücünün istediği ölçüde dönmez ve kontrol sağlanamaz ise yolun dışına çıkar. Genellikle de o bölgede bulunan ağaç veya direk gibi objelere önden çarpılmasıyla son bulur. 


Önden kayma neden gerçekleşir?

Otomobillerin büyük çoğunluğunun motorları ve şanzımanları ön kısımda bulunmaktadır. Her ne kadar araçların ağırlık dağılımı ön ve arkada eşite yakın bir şekilde dağılmış olsa da ön kısımda yoğunlaşmış bir ağırlık mevcuttur. Bu ön ağırlık araç ile beraber yol alırken viraja girilip dönme gerçekleştiği sırada düz gitme isteğine devam eder. Bir viraja aşırı hız yaparak, sert fren yaparak veya direksiyonu sert bir şekilde kırarak girilirse öndeki bu yoğun ağırlık tekerleklere aşırı baskı yapar. Aşırı baskının sonucu olarak da direksiyon sonuna kadar döndürülse bile lastikler yola tutunmakta zorlanır, ön lastiklerden yoğun bir cıyaklama sesi gelir, araç önden kayar ve yol dışına çıkabilir.

Süspansiyon nedir? Nasıl çalışır?

Önden kayma olmasına neden olabilecek aktif faktörler ise aşağıdaki şekildedir.
  • Viraja çok hızlı girilmesi
  • Virajda gaza aşırı yüklenilmesi
  • Virajda ani fren
  • Virajda sert direksiyon hareketleri
Önden kayma olmasına neden olabilecek pasif faktörler ise aşağıdaki şekildedir.
  • Bozuk veya hatalı süspansiyon sistemi
  • Araç şasisinde dengesizlik
  • Aşınmış lastikler
  • Yüksek yada alçak lastik basıncı
  • Araçta aşırı ve dengesiz yük olması

Karlı ve buzlu yollarda bir çok kişi araç kullanmıştır. Özellikle yokuş aşağı olan karlı ve buzlu bir yoldan aşağı doğru inerken direksiyon döndürüldüğü zaman bile araç düz gitme eğilimindedir. Önden kayma hissi işte tam da böyle bir hisse sahiptir.

Yağışlı havada güvenli sürüş için 5 altın kural

Önden kayma sadece önden çekişli araçlarda mı olur?

Bu durum sadece önden çekişli araçlarda değil 4 tekerlekten çekişli ve arkadan çekişli araçlarda da gerçekleşir. Ancak önden çekişli araçlarda ön kısımdaki ağırlığın daha fazla olabilmesi ve ön tekerleklerin hem çekişi hem de dönmeyi aynı anda sağlamaya çalışması nedeniyle önden kayma baskısı daha fazladır. Çekiş işleminin arka tekerleklerden gerçekleştiği araçlarda ise hem ağırlık dağılım daha iyidir hem de ön tekerlekler sadece dönme işlemini gerçekleştirdiği için daha az baskı altındadır.

Çekiş sistemi nedir? Kaç tipi vardır?

Aşağıdaki video önden kayma konusunda önden ve arkadan çekişli araçlar arasındaki farkı oldukça iyi bir şekilde ortaya koyuyor. Hızlı girdikleri virajı alamayarak bariyerlere bindiren araçların neredeyse hepsi önden çekişli araçlar. Önden bir miktar kaymalarına rağmen toparlamayı başaran araçlar ise arkadan çekişli olan BMW marka araçlar. Örnek vermek gerekirse ilk araç önden çekişli bir Peugeot ve önden kayarak kaza yapıyor. İkinci araç arkadan çekişli bir BMW E30 ve önden kaymasına rağmen bariyerlere bindirmekten kurtarıyor.


Önden kayma durumunda ne yapmak gerekir?

Önden kaymanın gerçekleşmesi oldukça korkutucudur ve sürücüde çaresizlik hissine neden olabilir. Bu nedenle bu tip kaymanın en büyük nedeni olan viraja yüksek hızla girilmesinin önüne geçmek gereklidir ve bu en baş kuraldır. Ayrıca virajda çok sert fren ve direksiyon hareketi de önden kaymaya neden olur. Bunların sonucu olarak araç önden kaymaya başlarsa yapılacaklar ise aşağıdaki şekildedir.
  • En önemlisi her türlü kaymada hangi yöne gitmek istiyorsanız oraya bakın, kaydığınız yöne bakmayın.
  • Her türlü sert hareketten kaçınılmalıdır.
  • Kesinlikle gaza basma miktarını arttırmayın. Ayak gazdan sakin bir şekilde yavaş yavaş çekilmelidir. Ani bir şekilde ayağı gazdan tamamen çekmek aracın farklı tepkiler vermesine neden olabilir.
  • Direksiyon, dönmeye çalıştığınız yönde kontrollü bir şekilde tutulmalıdır. Ters yöne direksiyonu döndürülmemelidir.
  • Çok hızlı ve sert bir şekilde önden kayma durumunda sert bir şekilde fren yapmak ve direksiyonu dönmek istenen yöne sert bir şekilde kırmak gerekebilir. Ancak bu bir nevi çaresizlik hareketidir.

İlgili Konular

understeer nedir 682599371186398675

Yorum Gönder Yorumlar

emo-but-icon

Sosyal Medya

Arama

Facebook

item