Launch Control nedir? Ne işe yarar?

Günümüzde otomobillerin performansı ilk bakışta 0-100km hızlanması üzerinden dikkate alınıyor. Genelde bir kişi bu konuda bilgili olsun ...

Günümüzde otomobillerin performansı ilk bakışta 0-100km hızlanması üzerinden dikkate alınıyor. Genelde bir kişi bu konuda bilgili olsun olmasın aracın tüm verileri üzerinden en çok bu hızlanma değerinden etkilenebilmektedir. Aslında bir aracın hızlanma performansını en basit çekilde anlamanın yöntemi de durağandan belli bir hıza aniden çıkmaktır. Öyle ki Türk halkı arasında bu durum "Seri araba" yakıştırması ile de yer almaktadır. 

Virajda Apex nedir? Yarış çizgisi nedir?

Bu durum sadece ülkemizde değil dünyada da bu şekildedir. Aslında ara hızlanma değeri durağandan hızlanma değerinden bize göre daha çok kullanılan ve daha önemli bir değer olsa da birçok insan bu değerleri şöyle bir geçiştirir ve kafasında da kolay kolay canlandıramaz. Ancak durağandan ani hızlanma değerini iyi kötü herkes kafasında canlandırabilmektedir. Maksimum hız değeri de çoğumuz için çok önemli değildir çünkü bu hızlara çıkmak hem uzun ve boş bir düzlük gerektirir, hem ölüm ve ciddi yaralanma riski vardır hem de gereksizdir. 


İşte tüm bu nedenlerden dolayı bir aracın teknik verileri arasında 0-100km hızlanma verisi en fazla dikkat edilen değerdir. Bu durumu iyi bilen otomobil üreticileri ise özellikle spor otomobil modellerinde 0-100km hızlanma değerini iyileştirecek sistemler geliştirmişlerdir. Bu sayede motorun gücü ve şanzımanın çabukluğu yanında önemli bir yardımcı edinirler ve bu donanımın adı da "Launch Control" yani "Kalkış Kontrol Sistemi"dir.

Launch Control ne işe yarar?

Launch control sisteminin bir kalkış kontrol sistemi olduğunu yukarıda belirtmiştik. Elektronik veya bilgisayar kontrollü olan bu sistemin amacı ise kalkışta sürücü kaynaklı kayıpların en az şekilde gerçekleşebilmesi için hızlanmanın kontrol altında tutulmasıdır. Kısacası bir çeşit kalkış yardımcısıdır. Durağandan hızlanma sırasında en fazla zaman kaybı çekişin bulunduğu tekerleklerin patinaja düşmesinden kaynaklanır. Biraz heyecandan biraz da tam kavrama noktasını yakalayamamaktan en tecrübeli sürücüler bile bu konuda sorun yaşayabilirler.


Launch Control ise aracın gücünü ve torkunu en verimli şekilde tekerleklere ve dolayısı ile yola aktararak zaman kayıpların en az şekilde olmasını sağlar. Saliselerin bile büyük önem taşıdığı yarışlarda ve kalkış müsabakalarında bu durum çok daha fazla önem kazanmaktadır. Ayrıca 0-100km hızlanmasının günümüzün en prestijli performans göstergelerinden biri olması nedeniyle de üreticiler tarafından olmazsa olmaz bir donanımdır.

Çekiş sistemi nedir? Kaç tipi vardır?

Kısacası bu sistem motoru kalkış için en ideal devir sayısında bulundurarak şanzıman ve çekiş sisteminin en verimli şekilde kullanılmasını sağlar. Bu sayede de kusursuz bir kalkış ve pürüzsüz bir hızlanma elde edilir. Ayrıca turbo beslemeye sahip araçlarda daha iyi sonuç vermektedir. Diğer taraftan yanlış kalkış sırasında araçlarda çok büyük aşınmalar ve zorlanmalar meydana gelir. Şiddetli patinaj yapmak hem motora, hem şanzımana hem de çekiş sistemine çok büyük zarar vermektedir. Launch Control düzgün ve temiz bir kalkış sağladığı için bu zorlanmaların da önüne geçerek aracı korur ve aşınmaların en az şekilde gerçekleşmesini sağlar.


Launch control hangi araçlarda bulunur?

Launch Control genellikle DCT (Dual Clutch Transmission) yani çift kavramalı şanzımana sahip bazı gündelik araçlarda da bulunsada yüksek performansa sahip DCT şanzımana sahip modellerin neredeyse tümünde standart olarak bulunmaktadır. Ayrıca yine bazı yüksek performanslı modellerin manuel şanzımana sahip versiyonlarında da sunulabilmektedir. Çift kavramalı şanzımanlar yapıları gereği Launch Control sistemi ile daha uyumludur. Ancak daha düşük güce sahip motorlarda kuru tip DCT şanzımanlar kullanılır ve Launch Control bu tipte bulunmayabilir. Yüksek güce sahip motorlarda kullanılan ıslak tip DCT şanzımanlarda ise Launch Control genelde bulunmaktadır. Diğer taraftan sonradan monte edilebilen sistemler de mevcuttur ancak bu sistemlerin çok verimli çalışacağını sanmıyoruz.


Launch Control nasıl kullanılır?

Bu sistem her markada farklı şekilde çalışır ancak temel olarak markaya göre ismi değişebilen ESP, ESC, TCS ve DSC gibi elektronik denge (Stabilite) ve çekiş sistemlerinin kapatılması şarttır. Sport moduna sahip ESP sistemlerinde ise bu modun kapatılması yerine mod değiştirme yapılabilmektedir veya bir düğme yardımıyla Launch Control otomatik olarak devreye alınabilmektedir. 


Aşağıdaki video gündelik bir araç olarak kabul edebileceğimiz VW Passat'da bulunan Launch Control sisteminin nasıl çalıştığını güzel bir şekilde izah ediyor. Araçta büyük ihtimalle 3.6lt VR6 silindir 276ps gücünde bir motor ve 6 ileri DSG şanzıman bulunuyor. Bu motor ve şanzıman ikilisi ile araç 0-100km hızlanmasını 6 saniyede tamamlayabiliyor. Videodaki anlatım doğrultusunda aynen tercüme yapılmıştır. (Tercümeler videonun altındaki maddelerde açıklanmıştır)

  1. Araba çalıştırılır
  2. ESP veya TCS kapatılır
  3. Vites "S" yani Sport konumuna alınır
  4. Süspansiyon "S" yani Sport konumuna alınır
  5. Sol ayak frende basılı tutulur sağ ayak ise gaz pedalında basılı tutulur
  6. Sağ ayak gazda basılı dururken sol ayak frenden çekilir ve hızlanma gerçekleşir.
ECU, Chip Tuning ve Remapping nedir?

Launch Control sisteminde nelere dikkat etmek gerekir?
  • Motor mutlaka çalışma sıcaklığına ulaşmalıdır, rölantideki motor ile bu sistem kullanılmamalıdır. 
  • Launch Control devrede iken ayak gazda 15 saniyeden fazla tutulmamalıdır
  • Sistem arka arkaya kullanılmamalıdır
Kilitli diferansiyel ve diferansiyel kilidi nedir?

İlgili Konular

TEKNİK BİLGİ 4327150069278303235

Yorum Gönder Yorumlar

Sosyal Medya

Arama

Facebook

item