Rekorlara doymayan 7 gerçek yer uçağı

Bir tabir vardır. Az çok
otomobil kullanmış herkes illa ki duymuştur: “Yer Uçağı”. Her ne kadar
kastedilen aracın çok hızlı olduğunu vurgulamak için kullanılsa da, gökte uçan
uçaklara atıfta bulunan bir tabirdir. Ama aslında yer uçakları gerçekten var ve
bu yazıda birkaçına göz atıp neler yapabildiklerine bakacağız.

Yer uçakları aslında
kara hız rekorlarını kırmak için tasarlanmış araçlardır. Bu araçlar hız
denemelerine uygun yerlerde hareket edebilecek şekilde tasarlanmışlardır. Ancak
tahmin ettiğiniz gibi pistlerde kullanılmıyorlar. Genel olarak kullanıldıkları
yerler tuz gölleri ya da çöller. Bu arabaları piste sokmak istemezsiniz. Çünkü
pisti mahvederler. Genel olarak uzaya fırlatılan füzelere tekerlek takılarak
elde edilmiş araçlar gibi gözükürler. Aslında temel mantığı da budur. Tek
farkı, araçların çıktıkları müthiş hızlarda ergonomik yapılarının uçmaya değil de
yerde kalmaya devam etmek üzerine tasarlanmış olmalarıdır. Jet ve roket itişli
araçlar olarak adlandırılırlar. Kara hız rekorlarında da, bildiğimiz araçlardan
farklı bir kategoride yer alırlar.
Peki rekorlar nasıl
kırılıyor ve onaylanıyor? Bu konuya Fédération Internationale de l’Automobile (http://www.fia.com/) bakıyor. Sürat denemeniz belli şartlar
altında rekor olarak sayılabiliyor. Bu sürat sabit bir mesafede yapılmalı. Bu
sabit mesafede bir saat içinde bir gidiş ve bir geliş yapılmalı. Bu geçişlerin
ortalaması alınarak elde edilen sürat bir önceki rekor hızdan yüksek olmalı. Bu
şartları sağladığınız taktirde yeni bir hız rekoru elde etmiş oluyorsunuz.
Karada hız rekor
denemelerinin tarihi 1898 yılına kadar gitmektedir. 18 Aralık 1898 tarihinde
Fransa Arecheres’de, Gaston de
Chasseloup-Laubat, Jeantaud Duc isimli elektrikli otomobiliyle saatte 63.15
km/s ile kayıtlara giren ilk hız rekorunu kırmıştır.
Gaston de Chasseloup-Laubat ve otomobili Jeantaud Duc
Ancak
bu araç arka tekerlekten çekişli bir araç ve bu yazıda inceleyeceğimiz türden bir
araç değil. Bu yüzden biz kayıtlara 5 Ağustos 1963 yılı Amerika Bonneville tuz
gölü düzlüğünden başlayacağız.
Spirit of America – Craig Breedlove (A.B.D.)
5 Ağustos 1963 yılında Craig Breedlove Spirit of America isimli turbo jet otomobiliyle, Bonneville Amerika’da jet ve
roket itişli kategorisinde kayıtlara geçen ilk kara hız sürat rekorunun sahibi
olmuştur. Bu otomobil dar aerodinamik bir yapıya ve üçtekerden oluşan bir ana
gövdeden oluşmaktadır. Spirit of America’da F86 Sabre savaş jetinden çıkarılan General Electric J47 jet motoru
bulunmaktadır. Projenin bütçesi 250.000 Dolar’dan oluşmaktaydı. Yol tutuşu
konusundaki problemler aşıldıktan sonra hız rekor denemelerine başlanmıştır.
Craig Breedlove ve otomobili Spirit of America 
 İlk
başarılı denemesinde Breedlove otomobiliyle ortalama 640km/s hıza ulaşmış ve
karada bu hıza ulaşabilen ilk insan olmuştur. Ancak Uluslararası Otomobil
Federasyonu Breedlove’ın otomobili üç tekerlekli olduğu için bu rekoru
tanımamıştır. Kurallara göre otomobilin dört tekerli olması gerekmekteydi.
Bunun yerine Uluslararası Motosiklet Federasyonu Spirit of America’yı üçtekerli
motosiklet sınıfında tanıyarak hız rekorunu onaylamıştır. Ayrıca Beach Boys
adlı grup bu otomobil için aynı isimli bir şarkı da yapmıştır. Videoda bu
şarkıyı da dinleyebilirsiniz. Otomobil hala Chicago şehrinde Bilim ve Endüstri
Müzesinde sergilenmektedir.
Wingfoot
Express – Tom Green 
(A.B.D.)
2
Ekim 1964 yılında yine Bonneville tuz gölü düzlüğünde Tom Green kullandığı
Wingfoot Express isimli otomobil, Craig Breedlove’a ait olan kara hız rekorunu
yalnızca birkaç ay sonra 664.963 km/s  (mil hız rekoru) hıza yükseltmeyi
başarmıştır. Ancak bu rekoru yalnızca üç gün koruyabilmiştir.
Tom Green ve otomobili Wingfoot Express
Wingfoot
Express 2109 kg’lik bir ağırlığa sahip ve 7.6 metre uzunluğundadır. Bu rekor denemesinin
bütçesi yalnızca 78.000 Dolar’dan oluşmaktaydı. Otomobil Wetinghouse J46 turbojet motorunu
taşımakta ve projede üç tekerlekli olarak tasarlanmıştır. Ancak Uluslararası
Otomobil Federasyonunun bu konudaki düzenlemesi sebebiyle dört tekerlekli
olarak inşa edilmiştir. Aslında otomobili Walt Arfons’un kullanması
planlanmıştı ama rekor denemesinden tam bir ay önce geçirdiği bir kaza
dolayısıyla kalp krizi geçirmiş ve kokpiti Tom Green’e devretmiştir.
Green
Monster – Art Arfons 
(A.B.D.)
Walt
Arfons’un üvey kardeşi olan Art Arfons kendi yaptığı otomobili ile Tom Green’in
sahip olduğu kara hız rekorunu, ondan yalnızca üç gün sonra ele geçirmiştir.
1964 ve 1965 yılları arasında yine Bonneville tuz gölü düzlüğünde tam üç kez
kara hız rekoru denemesi yapmış ve son denemesinde bir lastik patlatmasına
rağmen 698, 863 ve 927 km/s gibi hızlara (mil hız rekoru) ulaşmıştır.
Kardeşinin Wingfoot Express’i ve Craig Breedlove’ın Spirit of America – Sonic
1’i ile yarış içine girmiştir. Rekoru Craig Breedlove elinden alana kadar
yalnızca 8 gün elinde tutabilmiştir.
Art Arfons ve otomobili Green Monster
Green
Monster da diğer otomobiller gibi eski bir jet motorundan güç almaktadır. Art
Arfons yıldırım düşmesi sebebiyle hurdaya çıkarılmış bir F-104 StarfighterGeneral Electric J79 jet motorunu hurdacıdan yalnızca 5000$’a almış ve
üzerine çalışmaya başlamıştır. Otomobil için toplam harcaması 10.000$’dan az
olmuştur. Firestone bu rekor denemesi için Art Arfons’a 50.000$ bağışta
bulunmuştur. Motoru tamir ettikten sonra evinin bahçesinde denemek için bir
ağaca bağlamış ve komşuları tarafından şikâyet edilmiştir.
Spirit
of America – Sonic 1 – Craig Breedlove 
(A.B.D.)
2
Kasım 1965’de Craig Breedlove Amerika Bonneville tuz gölü düzlüğünde yeni
otomobili Spirit of America – Sonic 1 ile 893.939 km/s hıza ulaşmayı
başarmıştır. Yanızca beş gün sonra Art Arfons Green Monster isimli otomobiliyle
926 km/s hıza ulaşmayı başarmış ve Craig Breedlove’ı geçmiştir. Bundan yalnızca
sekiz gün sonra 15 Kasım 1965’de Art Arfons ile girdikler başabaş mücadelede
Craig Breedlove, otomobili Spirit of America – Sonic 1 ile 966.547 km/s (mil hız
rekoru) hıza ulaşarak yeni kara hız rekorunun tekrar sahibi olmuştur. Craig
Breedlove bu rekoru, Gary Gabelich The Blue Flame isimli otomobiliyle kırana
kadar beş yıl elinde tutmayı başarmıştır.
Craig Breedlove ve otomobili Spirit of America – Sonic 1
Sonic
1, Green Monster’dan farklı olarak dört tekerlekli bir daha geniş bir dizayna
sahiptir. Ancak jet motoru tıpkı Green Monster’da olduğu gibi F-4 Phantom
II’den çıkarılmış General Electric J79’dur.
Blue
Flame – Gary Gabelich 
(A.B.D.)
23
Ekim 1970’de Bonneville tuz gölü düzlüğünde Gary Gabelich, otomobili Blue Flame
ile beş yıldır kırılamayan kara hız rekorunu 1014 km/s (km hız rekoru) sürate
ulaşarak kırmıştır. Mil hız rekorunu ise 1001 km/s’e çıkarmayı başarmıştır.
Gary Gabelich, Blue Flame isimli otomobiliyle mil hız rekorunu on üç yıl,
kilometre hız rekorunu ise tam yirmi yedi yıl elinde tutmayı başarmıştır.
Blue Flame
Blue
Flame Milwaukee Wisconsin’da Reaction Dynamics tarafından üretilmiştir. Gücünü
yakıt olarak helyum gazıyla sıkıştırılmış hidrojen peroksit ve likit doğal
gazın bir kombinasyonunu kullanan bir roketten almaktadır. Bu roket 58.000 bhp
güç üretmektedir. Amerikan Gaz Derneği ve Gaz Teknolojileri Enstitüsü
sponsorluğunda geliştirilmiştir. Otomobil alüminyum gövdeye,
11,394 m uzunluğa, 2,477 m yüksekliğe 2,34 m genişliğe ve 7,8 m dingil
aralığına sahiptir. 1800 kg boş ağırlığa sahip olan otomobil full yakıtla tam
3000 kg gelmektedir. Halen Almanya’da Sinsheim Otomobil ve Teknik Müzesinde
sergilenmektedir.
Thrust
2 – Richard Noble (Birleşik Krallık)
John Ackroyd tarafından tasarlanan ve Richard Noble
tarafından kullanılan ve yalnızca 175 Pound bütçeyle başlayan jet itişli Thrust
2 ile roket ve jet itişli kara hız rekorları alanında Amerikalı pilotların bu
alandaki üstünlükleri son bulmuştur. Rekorlar da Bonneville tuz gölü düzlüğü
yerine Black Rock çölü Nevada’da elde edilmeye başlanmıştır. Bunun sebebi
denemelerin başladığı 1981 yılında Bonneville tuz gölü düzlüğünün kötü hava koşulları
sebebiyle ıslak olmasıdır. Richard Noble Thrust 2 ile 4 Ekim 1983 yılında, bir
saat içinde yapılan turlar ile jet ve roket itişli kara hız rekorunu km’de
1020.406 km/s, mil’de ise 1019.47 km/s’e çıkarmayı başarmıştır.
Thrust 2
Thrust 2 gücünü tek bir motordan almaktadır. Eski
bir English Electric Lightning’den çıkarılan bir Rolls Royce Avon taşımaktadır. Bu motorun etrafında şekillenen otomobilin her iki yanında
da bir kokpit bulunmaktaydı. İkinci kokpit otomobil çok yüksek hızlara
çıktığında denge ve sürüş problemleri ortaya çıkmasın diye eklenmiştir. Ancak
sonradan eklenen ikinci kokpitte projenin masraflarına destek amacıyla
misafirlerin yer alması planlansa ve denemeler yapılsa da bu kokpit kullanılmamıştır.
Thrust
SSC – Andy Green (Birleşik Krallık)
Şu an için dünya üzerinde ses hızını
aşabilmiş tek bir yer uçağı bulunmaktadır. İsminde bulunan SSC kısaltması Super Sonic Car’ın
kısaltmasıdır ve sesten hızlı anlamına gelmektedir. Thrust SSC, Richard Noble,
Glynne Bowsher, Ron Ayers, ve Jeremy Bliss tarafından tasarlanmıştır. Kraliyet
Hava Kuvvetleri filo komutanı olan Andy Green tarafından kullanılmıştır. 15
Ekim 1997 yılında ABD Nevada Black Rock çölünde 1228 km/s hıza ulaşarak hem ses
bariyerini geçmiş hem de jet ve roket itişli kategorisinde yeni hız rekorunun
sahibi olmuştur. Karada ses bariyerinin aşılması, uçaklarla ses bariyerinin
aşılmasından tam olarak 50 yıl 1 gün sonra gerçekleşmiştir. Bu rekor hala
Thrust SSC ve Andy Green’e aittir. Muhtemeldir ki ilerde bahsedeceğimiz
Bloodhound bu rekoru kırana kadar öyle kalacaktır.
Thrust SSC
Thrust SSC, bir savaş jeti olan
Phantom 4K’larda kullanılan Rolls Royce Spey turbofan jet motorundan iki adet
taşımaktadır. Bu motorlar Thrust SSC’ye 110 bin bhp güç üretmekte ve kilometrede
5.5 litre yakıt tüketmektedir. Otomobillerimiz için iyi bir istatistik olan
olan 0-100 hızlanması Thrust SSC için 4 saniye olarak ölçülmüştür. Ancak
otomobillerimizden farklı olarak Thrust SSC 0-1000 km istatistiğini de kullanmaktaydı.
Yalnızca 16 saniye. Thrust SSC 16.5 m uzunluğa, 3.66m genişliğe, 2.14m
yüksekliğe ve 10.5 ton ağırlığa sahiptir.

Bir
sonraki yazımızda henüz devam eden bir proje olan Bloodhound SSC’den
bahsedeceğiz.

Bloodhound SSC
sekizsilindir.com Yazarı
Tunç İnce
Facebook Comments