Dyno testinde nelere dikkat etmek gerekir?

Oldukça merak edilen bir konu olan Oto Ekspertizi 2. el otomotiv dünyasına 6-7 sene önce girdi ve son 3 yıldır da hızlı bir şekilde büyüdü. Birçok sektörde olduğu gibi bu sektörde de hızla ve
kontrolsüzce büyümesinden dolayı doğru bilinen yanlışlar ortaya çıkmaya
başladı. Yanlış düzeltilir ancak buradaki sorunumuz bu yanlışların
maalesef kalıplaşması ve mağdurlar yaratmasıdır. Sevindirici bir
unsur ise T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın Ekspertiz sektörü için
hazırladığı düzenlemesi çok yakında bitiyor. Bu konuda doğru bilinen yanlışlar olarak 2 önemli konu başlığı bulunuyor. 

Dinamometre 

2 çeşit dinamometreden bahsedersek; ekspertiz merkezlerinde kullanılan cihaz taşıt dinamometresidir. Bunun haricinde ise birde motor dinamometresi vardır. Motor sehpa üzerinde iken
volan aksamından şaft vasıtası ile dinamometreye bağlanır. Motorun gerçek
verimini bu cihazla daha doğru alabilirsiniz. Ekspertiz merkezlerindeki taşıt
dinamometresi ise motorun ürettiği gücü şanzıman, diferansiyel,baskı balata, ön-arka aks yada (4 çeker)
lastikler üstünden tamburlara ileterek elde eder. Ortaya bir veri çıkar.
Motorun ÖMRÜ %80 ya da %90 denir. İşte yanlış burada başlar.

ECU, Chip Tuning ve Remapping nedir?

Mercedes AMG S63 motor dinamometre testinde
Aracınızın
motoru ne kadar iyi olursa olsun aktarma organları aldığı gücü doğru
iletemiyorsa çıkan sonuç ve verim düşük olacaktır. Bu veri de motor ömrü
olarak yorumlandığında; işte yanlış tam da burada başlar. Test yapan kişi, uzman
ve konuya hakim ise aracın testi sırasında sorunlu olan bu aksamları tespit edecektir. Motor
hakkındaki yorumunu da ona göre yapmalıdır. Ayrıca imkan varsa kompresör testi de motor
hakkında doğru bilgi sahibi olmanıza yardımcı olacaktır. 
Lotus Elise araç dinamometre testinde
Motor hakkında yüzde oran belirtmek
Örnekle anlatalım, Elimizde 220bin km de 10 yaşında 50ps ve 200ps güçlerinde 2 farklı aracımız olsun. Bu araçların her iki
motoruna %20 kayıp var diyelim. 50ps’de 10ps kayıp – 200ps’de de 40ps kayıp
yapar. 50ps’lik aracın yaşına ve kilometresine baktığımızda %20 kayıp üst
limitlerde de olsa normal diyebiliriz. Ancak 200ps’deki aracın 40ps kaybı normal
değildir. Gerçekte %20 kayıp 50ps gücünde olan araçta normalken 200ps olanda anormaldir.

HP, PS, KW ve BG güç birimleri arasındaki bağlantı nedir?

Sonuç olarak burada yüzde oran ile değerlendirme yanlıştır. 200ps gücündeki aracın sahibi ilk aracın %20
kaybını normal olduğunu duyunca kendi aracının da motor verimini bu nedenle normal
olduğunu düşünecektir. En doğru yorum, aracın fabrika çıkış güç ve tork verileri ile elde edilen sonuç arasındaki farkın, testi yapan
teknisyen yada uzmanın değerlendirmesi ile olacaktır.

Aracınızı Dinamometre testine sokmadan önce ise;

Dinamometre testinden önce mutlaka aracın sıvı seviyelerinin
kontrolünün yapılmasını isteyin. Yağ seviyesi, yağ ölçüm çubuğunda
gözükmeyen araçların, radyatör su seviyesi çok düşük araçların, bu unsurları
yeterli seviyeye getirilmediği müddetçe asla bu teste maruz bırakılmamalıdır. Dyno test
anında aracın önüne mutlaka fan konulmalıdır. Bu ufak ama her ihtimale
karşı alınan bir önlemdir ve motora zararı yoktur.

Motor soğutma sistemi nedir? Nasıl çalışır?

BMW E92 M3 Araç dinamometre testinde, soğutma fan ile takviye ediliyor
Test sırasında fan
kullanılmadığında 4. vites, 5000d/dk, 160km/saat hız yapan aracınızın motoruna hiç hava girişi olmayacaktır. Fan, spor araçların uzun test koşulları sırasında kullanılır
diyenleriniz olabilir. Ancak aracın soğutma sisteminde sorun
varsa yada termostat açmıyorsa pek de önemsenmeyen bu hava
kütlesi, motorunuzu büyük bir dertten kurtaracaktır. En
vahim durum ise motor bloğunun çatlamasına bile neden olabilmesidir.

sekizsilindir.com misafir yazarı
Burak Ün
Otomotiv Öğretmeni
Facebook Comments