İkinci el araca garanti kanunu sektörü nasıl etkileyebilir?

Geçtiğimiz günlerde ikinci el alım satımı konusunda yetki belgesi uygulaması ve garanti konularında Gümrük ve Ticaret Bakanı tarafından ç...

Geçtiğimiz günlerde ikinci el alım satımı konusunda yetki belgesi uygulaması ve garanti konularında Gümrük ve Ticaret Bakanı tarafından çeşitli açıklamalar yapıldı. Bu durum özellikle ikinci el araç satın almayı planlayan kişilerce sevinçle karşılansa da bazı çevrelerde bir miktar rahatsızlık yarattı. Biz de düzgün ve adil bir şekilde uygulanırsa herkese faydalı olduğunu düşündüğümüz bu sistemin ikinci el piyasasına ne gibi etkileri olabileceğini analiz edeceğiz. 

İlk olarak Gümrük ve Ticaret Bakanı Bülent Tüfenkçi'nin bizi ilgilendiren açıklamalarına özet bir şekilde bakalım;
  • Açıklama 1: İkinci el motorlu kara taşıtlarının ticaretinin yetki belgesi almış ve yalnızca bu işle iştigal eden tacirler ile esnaf ve sanatkarlar tarafından  yapılması öngörüyoruz. İkinci el taşıt ticaretiyle iştigal edecek tacirler ile  esnaf ve sanatkarlara, her bir işletmesi için yetki belgesi alma şartı  getirilecek. Her önüne gelen, 'Ben ikinci el otomobil alıp satıyorum' diye ortaya çıkamayacak. Yetkilendirilmiş, yetki belgesi almış, bu işle iştigal eden  esnaflarımız ve tacirlerimiz tarafından bu ticari faaliyet sürdürülecek. Yetki belgesi, bakanlıkça öngörülecek gerekli eğitimleri alınması koşuluna bağlanacak.
  • Açıklama 2: Belli bir yaşın veya kilometrenin altında olan ikinci el taşıtlar için işletmelere taşıt satışı öncesinde ekspertiz raporu alma ve bir nüshasını alıcıya  teslim etme zorunluluğu getirilecek.
  • Açıklama 3: Garanti konusunda da ikinci el motorlu kara taşıtının satışını yapan  veya satışına aracılık eden işletmelere, taşıtın motor ve şanzıman gibi  parçalarına satış tarihinden itibaren belli bir süre veya kilometre (10 bin kilometre garantisi gibi veya 6 aylık, 1 yıllık gibi  yaşına göre, kademesine göre) için geçerli olacak şekilde garanti verme yükümlülüğü getirilecek.
  • Açıklama 4: Arızalı araç satılıyorsa belirtilmesi gerekiyor, ikinci el ticaretinde kaporta arızası da olabilir, tamiratı da gerekebilir bunun da ticaretini önlenmesi lazım, o haliyle satması lazım ama bu araç tam, eksiksiz bir araç diye müşteriye satılıyorsa, satıcının bunun belli bir garantisini  de üstlenmesi gerekir. 
Gümrük ve Ticaret Bakanı tarafından yapılan açıklamaları basit bir şekilde maddeler ile özetleyelim ve başka kaynaklardan aldığımız bilgilere göre güncelleyelim;
  • İkinci el ticaretini sadece ilgili Bakanlık'tan Yetki belgesi almış tüzel ve gerçek kişiler yapabilecek.
  • Şahıslar 1 yılda en fazla 3 araç satışı yapabilecek. 
  • Belli yaş ve km altındaki araçlar için ekspertiz belgesi sunmak zorunlu olacak.
  • Her türlü araç için belli bir süre ve km garantisi verilecek. 
  • Araçta mekanik ve kaporta tamiri var ise alıcıya büyük ihtimalle yazılı bir şekilde belirtmek gerekiyor. 
Görüleceği gibi tasarı aşamasındaki kanun oldukça mantıklı ve tüketiciyi önemli oranda koruyor. Ayrıca bu tip bir uygulamanın satışını hakkıyla ve dürüst bir şekilde yapan motorlu taşıt galerilerini de öne çıkaracağını ve olumsuz yönde etkilemeyeceğini ve satışlarını arttıracağını düşünüyoruz. Araçtaki kusurları söylemeyerek vatandaşı yanıltmaya çalışan galeriler ise bu sistemde ya ayakta kalamayacak ya da dürüst ve açık bir şekilde işlerini yapmaları gerekecektir.  

Diğer taraftan ikinci el araçlara ne kadar garanti verileceği henüz kesinleşmiş değil. Anlaşıldığı kadarıyla kademeli bir sistem olacak ve daha yeni ve düşük km'ye sahip araçlara daha uzun bir garanti verilmesi gerekirken yaşı ve kilometresi ilerlemiş araçlar için garanti süresi kısa tutulacak gibi görünüyor. Aslında bu sistem kurumsal bir şekilde bu işi yürüten bazı satış firmalarının (Ör: DOD) uyguladığı sisteme benziyor. Yaşı ve kilometresi çok ilerlemiş araçları satın almayan bu kurumlar genellikle az kusuru olan, düşük kilometrede ve yeni model araçları tercih ediyorlar. Ayrıca aracın ekspertiz bilgileri de daha önceden yapılarak müşteriye sunuluyor. Satın alma sonrasında ise aracın yaşı ve kilometre miktarına göre belli bir garanti sağlanıyor.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir durum söz konusu; Bu şekilde çalışan kurumsal araç satış firmaları, hem temiz bir araç satmaları hem de garanti vermeleri nedeniyle fiyatlarını doğal olarak piyasanın bir miktar üstünde tutuyorlar. Daha garantici düşünen ve tabiri caiz ise "3'ü 5'i düşünmeyen" müşteriler bu tip yerlerden araç almayı tercih edebiliyorken, "Kendi işimi kendim görürüm" düşüncesi ile hareket eden müşteriler gerek kendi tecrübeleri gerekse de güvendikleri usta ve servislere araçlarını göstererek bu tercihi yapabiliyorlar. Bu iki müşteri tipinden ayrı olarak bir de satıcıya güvenerek aracı kontrol ettirmeyen müşteriler bulunuyor. İşte tam da bu noktada yeni sistemin koruma özellikleri devreye giriyor diyebiliriz. Zaten aldığı araçtan mağdur olan müşteriler de genellikle bu tipe giriyor ve kimi zaman acelecilikten kimi zaman da satıcıya gereksiz güven duymaktan kötü sonuçlar ile karşılaşabiliyorlar. Öyle görünüyor ki bu tip mağduriyet oranı oldukça fazla ve Bakanlık'ta uzun zamandır beklenen bu uygulamayı hayata geçiriyor. 


Bize göre yeni uygulama müşteriyi korusa da özellikle temiz ve az kilometre yapmış araçların ikinci el değerinin daha da artmasına neden olacak gibi görünüyor. Aynen kurumsal firmalarda daha yüksek fiyatlara araç satıldığı gibi. Ayrıca sadece galeriler değil aracını satmak isteyen bireysel satıcılar da büyük ihtimalle yasa kapsamına dahil edilecek ve sattıkları araca belli bir süre garanti vermeleri gerekecek. Bu durum ise, aracı ne kadar temiz ve yeni olursa olsun satıcı için her zaman bir risktir. Tam da bu nedenle galeri veya bireysel satıcı fark etmeksizin kendisine garantiden ve olası bir arıza ve geri almadan kaynaklı olarak bir risk bedeli belirleyecektir diye düşünüyoruz. 

Sonuç olarak yapılmak istenen tamamen doğru ve mağduriyetleri giderebilmesi açısından da atılmış önemli bir adım olmasıyla öne çıkıyor. Tek sorun ise Euro ve ÖTV nedeniyle artan 2.araç fiyatların bu sefer bir de bu nedenle artabilme ihtimali olarak göze çarpıyor. Ancak pahalı da satın alınsa az sorun çıkaran temiz bir aracın, ödenen farkı fazlasıyla kapatacağını düşünüyoruz. Gerek kafa rahatlığı, gerek araç güvenirliliği gerekse de çıkabilecek masrafların bu farkı geçebileceği gerçeği yeni sistemin önemini ortaya çıkarıyor. Bu arada yeni sistemin, kontrollerini kendi yapan, kendi ustasına ve tecrübesine güvenen kişilerde fiyat artışları nedeniyle hayal kırıklığı yaratması da fazlasıyla olası görünüyor. 

İlgili Konular

kullanılmış araç garanti 5142877163665189529

Yorum Gönder Yorumlar

Sosyal Medya

Arama

Facebook

item