Radyatör önüne karton neden koyulur?

Ülkemiz doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine kadar oldukça sert bir kış geçiriyor ve sıcaklıklar da oldukça düşük seviyelerde seyredi...

Ülkemiz doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine kadar oldukça sert bir kış geçiriyor ve sıcaklıklar da oldukça düşük seviyelerde seyrediyor. Bu doğrultuda sürücüler de araçlarını koruyabilmek ve yolda kalmamak için geçmişten günümüze kadar gelmiş olan bazıları doğru bazıları yanlış olan uygulamaları merak ediyor ve tereddütte kalıyorlar. Geçtiğimiz günlerde karda lastik havasının indirilmesi konusu da bunlardan bir tanesiydi ve biz de konuyu izah etmeye çalıştık. 

Karda lastik basıncını düşürmek doğru mu?

Diğer taraftan takipçilerimiz tarafından yoğun bir şekilde bize sorulan uygulamalardan birisi de soğuk havalarda araç radyatörlerinin önüne koyulan karton ve örtü şeklindeki muhafazalar konusunda oldu. Biz de bu doğrultuda konuyu geniş bir açıdan anlatmaya ve uygulamanın doğru olup olmadığını izah etmeye çalışacağız.

İlk olarak yaşadığımız bir olaydan örnek vererek soğuk bir havanın araç üstündeki etkisinden bahsedelim;

Yaklaşık 7-8 yıl önce Ankara'da oldukça soğuk bir kış mevsimi yaşandı ve sahip olduğumuz 2008 model Ford Ranger 2-3 gün boyunca ön kısmı kuzeye doğru dönük bir şekilde park edilmişti. Üstelik rüzgarlı bir dönemdi ve sıcaklığın -25 dereceye düştüğünü de belirtmeden geçemeyelim. İşte bu şekilde bırakılan araç hem soğuğun ve rüzgarın, hem uzun süre çalışmadan beklemenin hem de kuzeye dönük olmanın verdiği etki ile çalışmadı. Ne aracın ön ısıtıcısı, ne mazot filtresi üzerine sıcak su dökmemiz ne de kullanım kılavuzunda tarif edilen yakıt filtresi üzerindeki pompa fonksiyonu işe yaramadı. Mecburen Ford servis çağrıldı ve o da mazot filtresini çıkartıp üzerine mazot ekleyince sorunu çözebildi. Kısacası dizel yakıtı jölemsi bir hal almıştı ve bu nedenle de araca yakıt gitmiyordu. Ayrıca motor yağının bu derece soğuk bir havada bekleme sonucu iyice kalınlaşmış olması da söylenmesi gereken bir nokta diye düşünüyoruz. Soğutma sıvısı da kontrol edildi ve -30 dereceye dayanıklı olduğu ölçüldü. Yani araç bir süre daha atıl bir şekilde kuzey yönlü soğuğa maruz kalsa ve hava biraz da soğusa yıkıcı etkileri olabilirdi.

Antifriz nedir? Ne işe yarar?

Yukarıda anlattığımız durum Ankara'da 7-8 yılda bir gerçekleşse de özellikle yurdumuzun doğu kesimlerinde her yıl yaşanıyor denilebilir. Erzurum gibi şehirler bu tip durumlara alışık ve ona göre de tedbirlerini alıyorlar. Diğer taraftan özellikle geçmiş yıllarda bölge fark etmeksizin birçok araçta ve özellikle ticari araçlarda radyatör önüne karton konulması veya bu bölgenin araç için özel olarak tasarlanmış bir örtü ile muhafaza edilmiş olmasına birçok kişi rastlamıştır. İşte bu uygulamanı bazı önemli nedenleri var ancak aracın modeline, motor tipine ve daha önceden üzerinde yapılan bazı işlemelere göre gerek olabiliyor veya olmayabiliyor. Şimdi neden karton veya özel kaplama kullanıldığının nedenlerine bakalım;

Motoru soğuktan korumak

Yukarıda Ford Ranger örneğinden de verdiğimiz gibi aracın park edildiği yer, bu şekilde kalacağı süre ve dış sıcaklık düşünülerek motorun soğuktan etkilenmesini azaltmak için önlem alınmak istenebilir. Her ne kadar motor aracın altından dış ortama tamamen açık olsa da, aracın rüzgar alan bir bölgede bırakılması durumunda önden gerçekleşen hava akımı, düşük sıcaklığın çok daha düşük bir şekilde motoru etkilemesine neden olabilir. Aşağıdaki tabloda rüzgar hızının sıcaklık üzerindeki etkisi açık bir şekilde görülebilir. Örneğin aracımızın bütün gece rüzgar alan bir bölgede bulunduğunu düşünelim ve dış sıcaklığın -5 °C olduğunu ayrıca rüzgar hızının da 20km/saat olduğunu varsayalım.

Tablodan da anlaşılabileceği gibi -5 °C sıcaklıkta 20km/saat rüzgar hızı sıcaklığın -16 °C olarak hissedilmesine neden oluyor. Bu durum sıcaklığın daha düşük olması ve rüzgar hızının daha yüksek olması durumunda çok da sert bir şekilde karşımıza çıkabilir. İşte tam da böyle bir durumda kuytu ve rüzgar almayan bir yere aracı bırakmak çok iyi bir çözümdür. Ancak böyle bir imkan yoksa ve araç açıkta bırakılacaksa motorunun rüzgar alabileceği ön panjur ve tampon boşluğu kısımları konu başlığı görselindeki gibi bir karton ile kapatılabilirse rüzgarın etkisi iyi bir şekilde düşürülebilir. 

Sıcaklık-Rüzgar ilişkisi
Motoru daha hızlı ısıtmak

Araçlarımızda bulunan içten yanmalı motorların çalışma sıcaklığını belli bir düzeyde tutabilmek için soğutma sistemi her tip araçta mevcuttur. Sistem içindeki soğutma sıvısı (antifriz) ise esas olarak yüksek sıcaklıklarda motorun daha hızlı soğutulmasını sağlar. Bu sistem olmasaydı içten yanmalı motorları çalıştırmak mümkün olmazdı denilebilir. Ancak bu sistemler dediğimiz gibi soğutma amaçlıdır ve yaz şartlarındaki yüksek sıcaklıklar düşünülerek tasarlanırlar. Yani standart bir araç genellikle maksimum 60-70°C ve minimum -50°C sıcaklıkta çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Çok özel uygulamalar dışında üretilen araç bölgeye çok fazla bakılmaksızın bu şekilde üretilir.

Motor soğutma sistemi nedir? Nasıl çalışır?

Diğer taraftan günümüzde üretilen araçlarda bulunan modern soğutma sistemleri motor ısınıncaya kadar devreye girmez ve soğutma sıvısı da bu nedenle ilk çalıştırmada sistemde sirküle olmaz. Eski tip araçların bazılarında veya termostatı devre dışı bırakılan araçlarda ise soğutma sistemi sürekli devrede olacak şekilde çalışır. Motor çalışır çalışmaz devrede olan bu tip uygulamalarda ısınmaya çalışan motorun soğutma ceketlerinde çok soğuk sıvıyı dönmeye başlar. Bunun sonucu olarak da motor bir türlü ısınamaz ve ideal çalışma sıcaklığına da çok geç ulaşır. Bunun sonucu olarak ısınamayan motorun yağı da daha zor bir şekilde incelir. Böylece yakıt tüketimi artar, motorda aşınmalar daha fazla meydana gelir ve aracın kaloriferi de ısınmak bilmez. Bu nedenlere bağlı olarak motorunda yazın daha iyi soğutma olmasını hedefleyerek termostatı devre dışı bırakan bazı sürücüler kışın radyatörün önünün karton ve benzeri bir şey ile kapatarak önlem almaya çalışabilirler. Bu tip bir araç ile soğuk havada yol alındığı zaman zaten soğuk olan motor ilerlemenin etkisi ile oluşan rüzgar ile daha da soğumaya meyilli olur. Soğutma sistemi de sürekli devrede olduğu için soğuk sıvı sistemde dönmeye devam eder ve motor da bir türlü ısınmaz. İşte bu nedenle radyatör önünün karton ile kapatılması motor bölmesine daha fazla soğuk hava girmesini engeller. Ayrıca motor çevresindeki sıcaklık daha iyi muhafaza edilir. 

Motor yağlama sistemi nedir? Nasıl çalışır?

Diğer taraftan motor ideal sıcaklığını bulduktan sonra karton kaldırılmazsa, uzun süreli yüksek devirli kullanımlar veya yük ile rampa çıkışları söz konusu ise radyatör istenildiği şekilde soğutma işlemini gerçekleştiremez ve bunun sonucu olarak da soğutma sıvısı ideal bir şekilde soğumayabilir. İşte bu nedenle radyatörü tamamen kapatmak yerine 2/3 oranında kapatmak veya muhafazanın ortasına delik açmak avantaj sağlayabilir. Ayrıca yazın daha iyi sonuç vermesi için büyütülen radyatörler de benzer bir nedenle bir kısmı muhafaza ile bu şekilde kapatılabilir.

Soğutma sistemi sürekli çalışan veya radyatörü sonradan büyütülmüş özel ve ender uygulamaları bir kenara bırakırsak; 

Günümüzün modern otomobillerinde radyatör önünün karton ile kapatılması gibi bir uygulamaya birçok bölgede çok da gerek olmadığını düşünüyoruz. Gerek soğutma sisteminin araç ilk çalıştırıldığında devreye girmemesi gerekse de motor yağı ve antifriz teknolojisinin çok gelişmiş olması nedeniyle bize göre özellikle otomobil ve hafif ticari araçlarda sıcaklık aşırı (-25°C ve altı) düşmediği takdirde gereksiz ve tam tersine performanslı bir kullanımda zarar verebilecek etkilere sahip bir uygulama olarak öne çıkıyor. Belirtilen sıcaklıkların altında düşmesi durumunda ise akşamdan radyatör önündeki panjura sabitlenecek ve araç ısındıktan sonra sökülecek bir karton muhafaza motorun daha hızlı ısınmasına, tüketimin ve aşınmaların azalmasına ve kalorifer sisteminin de daha hızlı sonuç vermesine katkıda bulunacaktır.


Ayrıca radyatörün hava almasına izin verecek deliklere veya daha küçük ebatlı bir karton veya benzeri muhafaza olmasına da dikkat etmek gereklidir. Bu arada karton benzeri muhafazaların yağışlı havalarda ıslanıp parçalanacağı da düşünmekte fayda var. Bu nedenle bu iş için özel olarak araca uygun olarak tasarlanmış muhafazalar seçilirse hem daha uzun ömürlü olur hem de kışın yollarda yaygın bir şekilde bulunan tuz gibi maddelerin de radyatöre gelmesi engellenebilir. Unutulmaması gereken ise hava sıcaklıkları yükseldiğinde bu muhafazaların çıkarılmasıdır. Aksi takdirde motorun hararet yapması işten bile değildir. (Yazı görselden sonra devam ediyor)

Kısacası bu uygulama ancak sıcaklıklar aşırı düştüğünde faydalı bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor. Alaska ve Sibirya gibi bölgelerde özellikle ağır vasıta taşıtlarında özel tasarım muhafazalar ile tercih edilen bu uygulamalarda açıp kapatılabilen bölmeler mevcut ve sürücüler gece bu bölmeleri kapatırken sabah sürüşe geçtiklerinde delikleri açarak radyatöre bir miktar hava girmesini sağlıyorlar. Ülkemizde de benzer aparatlar mevcut ve daha önceki paragraflarda da belirttiğimiz gibi özellikle doğu illerimizdeki mevsim şatlarına uygun olarak kullanılabiliyor.

Özetle ihtiyaç olduğu zaman radyatör önüne karton koymak;
  • Gece soğuğu ve rüzgarından motoru korur
  • Motor bölmesi sıcaklığı daha iyi muhafaza edilir
  • Motorun daha hızlı ısınması sayesinde motor yağı daha çabuk ideal akışkanlığına gelir
  • Kalorifer sistemi daha hızlı sonuç verir
  • İlk çalıştırma sonrası sürüşte yakıt tüketimi düşer

İlgili Konular

TEKNİK BİLGİ 6861852068911787532

Yorum Gönder Yorumlar

emo-but-icon

Sosyal Medya

Arama

Facebook

item