Yeni fabrika tüketim değerleri (WLTP) nasıl hesaplanacak?

Günümüzde motor hacimleri günden güne küçülürken bu doğrultuda yakıt tüketimi ve emisyon değerlerinin de azaldığı otomobil üreticileri t...

Günümüzde motor hacimleri günden güne küçülürken bu doğrultuda yakıt tüketimi ve emisyon değerlerinin de azaldığı otomobil üreticileri tarafından iddia ediliyor. Öyle ki; 1.4lt turbo-benzin motora sahip bir aracın ortalama olarak 100km mesafede 5lt-5.5lt benzin tükettiği birçok farklı modelin teknik verilerinde açık bir şekilde belirtiliyor. Ancak kendi tecrübelerimize göre bu değer %30-%40 hatta daha yüksek gerçekleşebiliyor. 

Güç ve torkun tüketime etkisi nedir?

İşte bu durum bütün dünyada bir şikayet konusu ve bu nedenle de 1970'li yıllardan beri bu konuda uygulanan NEDC test yöntemi yerini çok daha gerçekçi bir yönteme bırakacak. 2018 Eylül ayından itibaren bütün otomobil üreticileri NEDC (New European Driving Cycle) yerine WLTP (Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedure) yöntemine geçiş yapacaklar. 

WLTP yöntemi NEDC'ye göre daha detaylı ve test edilecek araçlar ilk olarak Güç/Ağırlık olarak 3 farklı sınıfa ayrılıyor. Güç değeri KW olarak, ağırlık ise Ton olarak dikkate alınıyor (KW/Ton) ve sınıflandırılıyor;
  • Class 1 - Güç/Ağırlık oranı 22'den küçük modeller 
  • Class 2 - Güç/Ağırlık oranı 22'den büyük 34'den küçük modeller
  • Class 3 - Güç/Ağırlık oranı 34'den büyük modeller
Bu doğrultuda Class 1 ve 2 genellikle otobüs, kamyon gibi çok ağır taşıtların girdiği bir sınıfken, Class 3 otomobil ve hafif ticari araçları kapsıyor denilebilir. Kısacası artık her ağırlık sınıfı için ayrı bir test prosedürü geçerli olacak. Ancak bizi esas Class 3 olarak adlandırılan sınıf ilgilendiriyor. Bu prosedürde 4 farklı hız kullanımı mevcut ve toplamda 23km mesafe katediliyor.30 dakika süren testin 4 dakikası ve 3km'si ise duraklamalar ile geçiyor.  Aşağıdaki tabloda WLTP sürüş testinin aşamaları görülebilir. (Konu tablo sonrasında devam ediyor)

WLTP fabrika test tüketimi sürüş tablosu
Yukarıdaki tabloda belirtilen WLTP sürüş rejiminin nasıl gerçekleştiği görülebilir ancak bu tablonun pratik sürüşte elde edilen grafik versiyonu da oldukça fazla bilgi veriyor. Aşağıda yer alan Hız-Süre grafiğinde sürüşün nasıl bir tempoda ve hangi aralıklarla  geçtiği görülebilir. Araç soğukken başlayan test sürüşü, ilk 10 dakika oldukça yavaş ve dur-kalkların çok olduğu şekilde gerçekleşiyor ve daha sonraki 10 dakikada da hız oldukça çıkışlı bir düzene sahip. En son 10 dakika da ise hız oldukça yüksek ve sabit seyrederken 135km/saate kadar çıkılıyor. 

WLTP fabrika test tüketimi sürüş grafiği
Bu düzen 45 yıldır uygulanan NEDC sistemine benzese de oldukça önemli farklar bulunuyor. Aşağıda WLTP hakkında belirteceğimiz maddelerin altında NEDC testinin de detayları mevcut ancak biz her 2 test arasındaki temel farkları madde madde özetleyelim.

Yeni uygulanacak WLTP testinde;
  • Hızlanmalar daha sert ve agresif biz şekilde gerçekleşiyor.
  • Maksimum hız 120km/saat'den 135km/saat'e çıktı.
  • Dur-kalk aralarında çıkılan hızlar daha yüksek oldu.
  • Durma süreleri kısaltıldı.
  • Test süresi 20 dakikadan 30 dakikaya çıkartıldı.
  • Araçta bulunan tüm opsiyonel ekipman teste dahil edildi. (Sunroof, klima..vs)
  • Sadece benzin motorlu değil dizel ve elektrik motorlu araçlar da düşünülerek tasarlandı.
Sonuç olarak; WLTP test metodu günümüz sürüş koşullarına ve araçlarına çok daha uygun olmasıyla öne çıkıyor. Bu da ancak uzun yol koşullarında ciddi anlamda kendimizi kasarak yakaladığımız fabrika tüketim verilerinin artık çok daha gerçekçi bir şekilde test edilerek karşımıza geleceği anlamına geliyor. Ancak bu uygulamaya daha 1.5 yılın üstünde bir zaman var ve bir süre daha NEDC ile idare etmemiz gerekiyor. 

1970'li yıllarda tasarlanan ve halen kullanılan NEDC tüketim testi nasıl yapılıyor?

Şehir içi tüketim

Bu test Avrupa'daki bazı yoğun şehirlerin trafiğine uygun olarak 1970 yılında geliştirildi. Dikkat edilen noktalar ise düşük motor yükü, düşük egzoz gazı sıcaklığı ve  maksimum olarak 50km/saat olarak belirlendi. Ayrıca her tip kullanım koşulunda da sakin ve aracın ideal motor devri ile kullanım esas alınıyor diyebiliriz. Aslında aracın hangi saniyede hangi viteste olması gerektiği de tariflerde var ancak bunu da belirterek anlatımı karışık hale getirmek istemedik. Onun yerine sakin ifadesini kullanmayı uygun gördük.


Testin ilerleyişi ise şu şekilde gerçekleşiyor;
  • Motor soğuk bir şekilde çalıştırılıyor.
  • 11 saniye rölantide bekleniyor (Manuel için; 6 saniye boşta, 5 saniye 1.vites ayak debriyajda).
  • Daha sonra sakin bir şekilde 15km/saat hıza 4 saniyede çıkılıyor ve bu hız ile 8 saniye sabit hızda devam ediliyor.
  • 5 saniyede duracak şekilde frenleniyor ve 21 saniye motor çalışırken duruluyor ( (Manuel için; 16 saniye boşta, 5 saniye 1.vites ayak debriyajda).
  • 49. saniyede 12 saniyede 32km/saat hıza çıkılıyor ve bu şekilde 24 saniye sabit hızla devam ediliyor.
  • 32km/saat hızdan sakin bir frenleme ile 11 saniyede duruşa geçiliyor ve 21 saniye motor çalışırken duruluyor ( (Manuel için; 16 saniye boşta, 5 saniye 1.vites ayak debriyajda).
  • 117. saniyede 26 saniyede 50km/saat hıza çıkılıyor ve bu şekilde 12 saniye sabit hızla devam ediliyor.
  • Daha sonra 35km/saat hıza 8 saniyede yavaşlanıp bu hızda 13 saniye sabit hızla devam ediliyor.
  • 35km/saat hızdan sakin bir frenleme ile 12 saniyede duruşa geçiliyor ve 7 saniye motor çalışırken duruluyor ( (Manuel için; 7 saniye boşta)
  • Testin 1.turu 195. saniyede 994mt yol alındıktan sonra tamamlanıyor ve 780 saniye yani toplamda 13 dakika 3.976mt devam ediyor. Sürüş sırasındaki ortalama hız ise 18.35km/saat olarak gerçekleşiyor.

Şehir dışı tüketim

Şehir dışı tüketim değeri ise 1990 yılında uygulanmaya başlandı ve daha hızlı ancak daha uzun süreli kullanımlar düşünülerek tasarlandı. Bu test, sıcak motor ile yapılıyor ve şehir içi tüketim değerinde izlenen yolun devamı niteliğinde olduğu da düşünülebilir. Kısacası aracı şehir içi tüketim testiyle başlattığımızı ve motor ısındıktan sonra hızlı bir yola girdiğimizi düşünebiliriz. Bu testte üst hız limiti düşük güçlü araçlar için 90km/saat olarak uygulanırken yüksek güçlü araçlar için 120km/saat olarak uygulanıyor. 


Testin ilerleyişi ise şu şekilde gerçekleşiyor;
  • Sıcak motor ile rölantide 20 saniye bekledikten sonra sakin bir şekilde 41 saniyede 70km/saat hıza çıkılıyor ve bu hız ile 50 saniye devam ediliyor.
  • Daha sonra 8 saniyede 50km/saat hıza düşülüyor ve 69 saniye bu hız ile sabit devam ediliyor.
  • 50km/saat hızdan 70km/saat hıza 13 saniyede çıkılıyor ve bu hız ile 50 saniye sabit devam ediliyor.
  • 70km/saat hızdan 100km/saat hıza sakin bir şekilde 35 saniyede çıkılıyor ve bu hız ile 30 saniye sabit devam ediliyor.
  • 100km/saat hızdan 120km/saat hıza sakin bir şekilde 20 saniyede çıkılıyor ve bu hız ile 10 saniye sabit devam ediliyor.
  • En son olarak 34 saniyede duracak şekilde yavaşlanıyor ve 20 saniye rölantide bekleniyor. 
  • 400saniye yani 6 dakika 40 saniyelik tek turlu test sırasında toplamda 6.956mt mesafe ortalama 62.6km/saat hız ile geçilmiş oluyor. 
Ortalama tüketim

Ortalama tüketim ise şehir içi ve şehir dışı tüketim değerleri hesaplanırken katedilen toplam 10.932mt yani yaklaşık 11km yol üzerinden hesaplanıyor. Toplam test süresi ise 1180 saniye yani yaklaşık olarak 20 dakika olarak dikkate alınıyor ve bunun sonucunda da 33.6km/saat ortalama hız elde ediliyor. Yani kısacası süre olarak şehir içi tüketim daha fazla etkenken alınan mesafe olarak da şehir dışı tüketim daha fazla etken olmasıyla öne çıkıyor. Bu da ortalama tüketim değerinin şehir dışı tüketime yaklaşmasına neden oluyor diyebiliriz.

  • Toplam test mesafesi: 10.932mt = 3976mt (Şehir içi) + 6956mt (Şehir dışı)
  • Toplam test süresi: 1180 saniye = 780 sn (Şehir içi)  + 400sn (Şehir dışı)
Lastik hava basıncının yakıt tüketimine, yol tutuşa ve aşınmaya etkileri nelerdir?

İlgili Konular

WLTP test 8904749129563614058

Yorum Gönder Yorumlar

emo-but-icon

Sosyal Medya

Arama

Facebook

item