Ford’un ürettiği 4 tank modeli

Birinci dünya savaşı sırasında siper savaşlarının sebep
olduğu büyük zayiatları engelleyebilmek ve hendekleri aşmak için tasarlanmaya
başlanan tanklar özellikle 1929 yılında yaşanan büyük ekonomik buhranın
etkisiyle zora düşen otomobil markalarının da kurtarıcıları olmuştur. Bu
dönemde Amerika Birleşik Devletlerinde faaliyet gösteren büyük otomobil
üreticileri de hem ülkelerinin askeri başarılarına katkıda bulunmak hem de
buhranı atlatabilmek için tank tasarlamış, güçlendirmiş veya silahlandırılmasına
katkıda bulunmuştur.
Bildiğiniz gibi Amerika Birleşik Devletlerinde üç büyük
otomobil üreticisi grubu mevcut. General Motors, Ford ve Chrysler. Otomobil
markaları tarafından üretilen tanklar isimli yazı serimizin ilk bölümünü
hatırlayacağınız gibi General Motors grubuna ayırmıştık. Bu bölümde ise Ford
grubunun tasarlamış ve üretmiş olduğu tankların bazılarına göz atacağız.
Ford 3-Ton M1918

ABD’nin 1.Dünya savaşında kullandığı Renault FT’lere daha
ucuz bir alternatif olarak 1918 ortalarında üretilen M1918 küçük, iki kişilik
ve basit bir dizayna sahipti. FT’ye benzer şekilde dizayn edilmişti. Yan yana
oturan İki kişilik mürettebatın biri aracı kullanıyor diğeri ise nişancılık
görevini üstleniyordu. 15.000 adet üretilmesi için sözleşme yapılmış ancak
ihtiyaçları karşılamadığı için yalnızca 15 adet üretilebilmişti.
İsmi gibi 3 tonluk bir ağırlığa, 4,26 m uzunluğa, 1,80 m
genişliğe ve 1,80 m yüksekliğe sahipti. İki adet 45 beygir güç üreten Ford
Model T motoruna sahipti ve toplamda 90 beygirlik güç üretiyordu. 13 km/s hıza
çıkabilen M1918 55 km’lik operasyonel menzile sahipti.
Ford 3-Ton M1918
M4A3 Sherman
M4A3 Sherman tankı aslında M4 Sherman platformunu kullanan
ancak savaşın ihtiyaçlarına göre farklılaştırılmış bir M4 varyantıdır. Yalnızca
Ford tarafından ve sadece 1690 adet üretilmiştir. Haziran 1942’de üretilmeye
başlanmış ve Eylül 1943’e kadar üretimi devam etmiştir. Diğer birçok M4
varyantı gibi kaynak döküm bir gövdeye sahiptir ve “Küçük Kapak M4” olarak
adlandırılmaktadır. Ford bu tankı tasarladığında tankın kalbine yine kendi
tasarlayıp ürettiği Ford GAA 450 hp V8 motoru yerleştirdi. Motor, testlerden
üstün başarıyla ve diğer motor alternatiflerine göre yüksek verimlilikle
geçerek hem ABD’de hem de okyanus aşırı operasyonlara uygun olduğunu kanıtladı. 
Ford Sherman programını terk ettikten sonra bile Chrysler ve Fisher Body için
M4A3s ve M26s için motor üretmeye devam etti. M4A3’ de ilk defa fabrikasyon
yatay sarmal yay süspansiyon (HVSS) sistemi olarak adlandırılan süspansiyon
sistemi kullanılmıştır. Bunun dışında M4A3 bir M4 varyantı olduğu için M4
Sherman’larla aralarında büyük benzerlikler bulunmaktadır. Ayrıntılar için bir önceki yazımıza bakabilirsiniz.
Ford M4A3 Sherman
M10A1 Tank İmha Edici
M10A1 tank
imhacısı olarak adlandırılan ve M4A3 platformunu kullanan bir tanktı. Güç
üniteleri dışında aslında bir önceki yazımızda işlediğimiz M10 Wolverine ile
aralarında bir fark bulunmamaktadır. M10 Wolverine’in ayrıntılarına buradan ulaşabilirsiniz.

M10 375
hp’lik bir GM 6046 kullanıyordu. Buna karşılık ise M10A1 kalbinde 450 beygir
gücünde bir Ford GAA taşıyordu. Böyle olunca da haliyle M10’a karşı motor gücü
açısından büyük bir üstünlük elde ediyordu. Bunun yanında M10A1 diğer ordu
araçları ile aynı yakıtı kullanıyordu. Ancak buna rağmen M4A1 Şubat 1941’de
açıklanan test sonuçlarına göre okyanus aşırı operasyonlarda kullanılmadı ve
eğitim için ABD’de kaldı. Ford bu tanktan Ekim 1942’den Eylül 1943’e kadar 1038
adet üretti.
M10A1 Tank imha edici
M36 Jackson Tank İmha
Edici

M10 Wolverine tank imha edicisinin ve M4 Sherman’ın bir
karışımı olan ve 1943 yılında tasarlanan M36 Jackson’da ikinci dünya savaşında
ilk defa Ekim 1944’te Avrupa’da kullanılan bir tank imha edicisiydi. M10
Wolverine’in Alman Tiger ve Panther’ler karşısında etkisiz kalması üzerine
geliştirilmişti. Bu iyileştirme sonrasında gerekli ateş gücüne sahip olması
dolayısıyla orduda çok sevilen bir tank haline geldi. Taretin üstünün açık olması
dolayısıyla iyi bir görüş açısına sahipti ve hafifti. Bunun yanında mürettebatı
korumak amacıyla bir taret üzerine bir koruyucu kapak da yerleştirilmişti. Bu
kapak M10 Wolverine’de karşılaşılan mürettebatın korumasız kalması problemine
de bir çözüm olarak geliştirilmişti. Toplamda 1413 adet üretilmişti.
29 tonluk ağırlığa, 7,46 m uzunluğa, 3,05 m genişliğe ve
3,28 m yüksekliğe sahipti. 5 mürettebat ile çalışıyordu ve 9,5-127 mm zırha
sahipti. Bu tank imha edicisi de kalbinde incelediğimiz diğer tanklar gibi bir
Ford GAA V8 taşıyordu. 450 hp güce sahip olan bu motorla M36 Jackson 240 km
harekat menziline sahip oluyor ve 42km/s hıza ulaşabiliyordu.
M36 Jackson
Böylece GM’den sonra Ford’un ürettiği tankları da incelemiş olduk. Bir sonraki
yazımızda Chrysler’in üretmiş olduğu tanklara göz atacağız. Görüşmek dileğiyle.
Tunç İnce
sekizsilindir.com yazarı