Lancia Stratos; Enzo Ferrari’yi kıskandıran efsane

Lancia markası günümüzde çok fazla bilinmese ve daha çok Fiat altyapısını kullanarak otomobiller üretse de, 1900’lü yılların hemen başında kurulmuş ve 1950’li yıllardan itibaren de çok çeşitli yarışlarda adını duyurmuş özel bir İtalyan markasıdır. Üstelik Ferrari ile de zaman zaman önemli yakınlaşmalar sergilemiştir. İşte bu yakınlaşmalardan belki de en önemlisi, günümüzde bulması neredeyse imkansız modellerden bir tanesi olan, son derece ilginç görünümlü Stratos modelidir. 

Dünya Ralli Şampiyonası Grup 4’te yarışması için tasarlanan Stratos’un bu yarışlara katılabilmesi için 500 adet yol versiyonunun üretilmesi gerekiyordu. Homologasyon olarak da adlandırılan bu uygulama ile, bir dönem rallilerde fırtına gibi esen birçok aracın yol versiyonlarını günümüzde görmek mümkün oluyor da diyebiliriz. Audi Quattro, Peugeot 205 T16, Ford RS Corsworth, Renault 5 TurboLancia Delta HF Integrale ve Fiat 131 Abarth gibi üst düzey performansa sahip bazı versiyonlar da bu amaçla üretilmiş olsa da, normal yol versiyonları zaten daha öncesinde de üretiliyordu. Lancia Stratos’un cadde versiyonu ise, aracın rallilerde yarışabilmesi için üretilmiş olan gerçek bir homologasyon modeliydi de diyebiliriz. Diğer taraftan Lancia Stratos Stradale cadde versiyonundan, ilerleyen yıllarda değişen ve 500 yerine 400 adet üretilmesi yeterli görülen homologasyon kuralları nedeniyle 492 adet üretildi. 
Aracın prototip hali ile ralli parkurlarında ilk olarak görünmesi 1972 yılında gerçekleşmiş, ilk ciddi derece ise 1973 yılında İspanya Rallisi’nde elde edilmişti. 1974 yılında cadde versiyonunun tanıtılması ile aynı yıl Dünya Ralli Şampiyonası’na (WRC) katılmaya başlayan bu ilginç görünümlü model, ilk zaferini de aynı yıl İtalya/San Remo Rallisi’nde elde etmişti. Ardından başarılar arka arkaya geldi ve Stratos, 1974, 1975 ve 1976 yıllarında WRC Group 4 Şampiyonası’nı art arda 3 kez kazanma başarısını gösterdi. Oldukça çok yönlü ve dayanıklı yapısı ile dikkatleri üzerine çeken araç, karlı-buzlu zemini ve çok soğuk hava sıcaklığı ile öne çıkan İsveç Rallisi’ni de, tozlu-kumlu zemini ve çok sıcak havası ile öne çıkan Doğu Afrika Safari Rallisi’ni de kazanarak adını efsane ralli araçları arasına yazdıracağını erkenden belli etmişti. 
Bahsi geçen yıllarda Fiat bünyesinde bulunan Lancia, patron firma Fiat’ın 131 Abarth modelini rallilerde öne çıkarmak istemesi nedeniyle bir nevi şirket içi çekişmeye gitti ve Fiat desteğini bu araçtan yavaş yavaş çekmeye başladı. Stratos’un kayda değer son uluslararası başarısı ise 1979 yılında Monte Carlo Rallisi ile gerçekleşti ve 1981 yılında son birinciliğini alan modelin kariyeri 1982 yılında sonlandı. 1974-1982 yılları arasında, yani 8 yıl içinde çeşitli ralli yarışlarında tam 83 kez birincilik almayı başarmıştı. 

Görüleceği gibi Lancia Stratos’un ralli versiyon için tek kelime ile efsane demek fazlasıyla mümkün görünüyor. Şimdi gelelim esas konumuz olan cadde versiyonuna;

İlk olarak 1970 yılında İtalya/Turin Otomobil Fuarı’nda konsept (Zero) versiyonu ile tanıtılan Stratos, ünlü İtalyan dizayn stüdyosu Bertone tarafından tasarlanmıştı. Lancia’nın 1960’lı yıllarda rallilere de katıldığı Fulvia modelinin bazı parçaları ve 1.6lt V4 silindirli motoru ile izleyici karşısına çıkan Stratos, farklı görünümü ile birçok insanı şok etti. 

Lancia Fulvia
Konsept modelin ardından 1 yıl sonra yine aynı fuarda, bu sefer prototip model tanıtıldı ve araçta herkesi hayrete düşürecek bir motora yer verilmişti. Halk Ferrari’si olarak da adlandırılan Dino 246GT modelinde yer alan 190ps güce sahip 2.4lt V6 silindir atmosferik-benzin motor Stratos’ta da kendine yer bulmuştu. Bu motor için Ferrari’nin kurucusu Enzo Ferrari ikna edilmek zorunda kalınmış ancak Dino 246GT modeline ciddi bir rakip olabileceği için kendisi tarafından kabul görmemişti. Ne zaman ki Dino modelinin üretimi 1974 yılında sonlandı, işte aynı zamanlarda satışa sunulan Stratos’ta da V6 Ferrari motoru kullanılmaya başlanmıştı. Ayrıca Dino’da son senelerde 5ps daha fazla güç ile kullanılan 195ps motorun gücünün de Lancia Stratos ile aynı olmaması için 190ps’ten yükseltildiği düşünülmektedir. 
Ferrari Dino 246GT
Ferrari’den büyük uğraşlarla alınabilen, performansı ve dayanıklılığı ile kendini kanıtlamış V6 karbüratörlü benzin motor, 190ps güç ve 225nm tork üretebiliyordu ve üstten çift eksantrikli (DOHC), silindir başına 2 supablı bir yapısı vardı. V6 motor Stratos’un arka-ortasında yer alıyordu ve 5 ileri ZF üretimi manuel şanzıman ile gücünü arka tekerleklere aktarıyordu. Stratos, 3710mm uzunluğa, 1750mm genişliğe (Opel Corsa’dan 310mm kısa aynı genişlikte) ve sadece 1110mm yüksekliğe sahip küçük ve derli toplu kasasının fiberglas olması sayesinde 980kg gibi oldukça düşük bir ağırlığa sahipti ve bunun da etkisi ile 0-100km/s hızlanmasını yaklaşık 6.5 saniyede gerçekleştirebiliyordu. Başarılı aerodinamik yapı sayesinde de 230km/s gibi o dönem için cadde versiyonu bir araç için yüksek sayılabilecek bir hıza çıkabiliyordu.

Lancia Stratos Stradale
Rallilere katılan Grup 4 Ralli versiyonu ise 275ps güce sahipti ve 0-100km/s hızlanmasını 4.5 saniyede tamamlarken 260km/s maksimum hıza çıkabiliyordu. DOHC-12V motorun bir de DOHC-24V yani silindir başına 4 supap versiyonu üretilmişti ve güç 320ps’e kadar yükselmişti. Daha sonraları ise; Marlboro sponsorluğunda Grup 5 yarışları için 560ps gücünde turbo versiyon üretilmiş olsa da, özellikle turbo yarış aracının 900kg’ın hemen üstündeki düşük ağırlığı nedeniyle aracı yolda tutmak imkansıza yakındı. Ayrıca bu araç Porsche 935, Ferrari 512BB/LM ve BMW 3.5 CSL gibi iddialı araçların da yer aldığı pist yarışlarına katıldı ancak atmosferik motorun aksine turbo motorda dayanıklılık sorunları ortaya çıktı ve başarılı olamadı. 

Lancia Stratos Turbo
Son olarak bazı önemli noktalara da değinmeden geçmeyelim;
Adını dünyanın dış tabakalarından bir tanesi olan Stratosfer’den alan Lancia Stratos’u 70’li yıllarda test eden ünlü otomobil dergilerinden bir tanesi araca, oldukça hızlı ve atik olmasından dolayı ve küçük boyutlarının da etkisi ile “Plastik Dart” adını takmıştı. Ayrıca sürmesi zor, çok güçlü, yüksek performanslı ve tehlikeli bazı araçlar için kullanılan “Widow Maker” yani “Dul Bırakan” ifadesi de bu araç için yaygın bir şekilde kullanılmıştır. 
1974-1978 yılları arasında üretilmiş olan Lancia Stratos’un temiz örnekleri çok yüksek fiyatlara satılabiliyor ve geçtiğimiz günlerde 71.0000km’de olan bir araç tam 475.000Dolar karşılığında satıldı. Bu da eğer var ise; çok düşük km değerine sahip örneklerinin 1.000.000 Dolar fiyata satılabileceğini gösteriyor diye düşünüyoruz. 



Quadrifoglio Verde; 4 yapraklı Yonca’dan çok fazlası

Facebook Comments